تبلیغات
هفت رخ فرخ ایران - ملوک کرت
چهارشنبه 11 آبان 1390

ملوک کرت

   نوشته شده توسط: سیاوش    نوع مطلب :ایران در دوران ملوک‌الطوایفی ،

         ملوک کرت 

ملوک آل کرت طبقه ای از ملوک ایران شرقی اند که از نیمه اول  قرن هفتم هجری تا اواخر قرن هشتم در آن محدوده سلطنت داشتنه اند وپایتخت آنان همیشه شهر هرات بوده و اگر چه در تاریخ سیاسی اسم ورسم چندانی از این سلسله بجا نمانده جمعی از آنان به سست پیمانی وبی وفایی شهرت یافته اند درادبیات ما نامی به خیراز خود  باقی گذاشته اند .

اول کسی که از این خاندان در تاریخ اسم ورسمی معتبرپیدا کرده ملک رکن الدین بن تاج الدین است که دختر سلطان غیاث الدین محمود غزنوی به همسری داشته واز طرف آن سلطان به حکومت قلعه ی خیسار از قلاع سرحدی بین هرات و غور منصوب بوده است.

ملک رکن الدین درآخرعمر دخترزاده ی خویش شمس الدین محمد بن ابی بکررا که خود یا پدر او به کرت شهرت داشته به جانشینی برگزید واین شمس الدین محمد کرت در حقیقت موسس آل کرت است.

 کوتوالی ملک رکن الدین برقلعه ی خیسار باشروع استیلای مغول مصادف بود باشروع استیلای مغول ملک رکن الدین صلاح خود راتبعیت از چنگیزخان مغول دانست وبرای آنکه وفاداری خود را کاملا به اثبات رسانده باشد نواده وجانشین خویش شمس الدین محمد کرت را به مصاحبت خان تاتارفرستاد وتا سال 643 که فوت کرد هم چنان مطیع مغول بود .

جانشین ملک رکن الدین یعنی شمس الدین محمد (643-676) اگر چه اوایل امر موردحسد  بعضی امرای مغول واقع شدوجغتای می خواست اورا به اتهام همدستی با مسلمین مغلوب محاکمه کند لیکن چون از خوشبختی اودر همان اوان جغتای مرد وشمس الدین به اردوی منگوقاآن رسید خان مغول به پاس سوابق ووفاداری او وخاندانش حکومت هرات وجام وباخرز وپوشنگ و غور وخیسار وفیروزکوه و غرجستان  ومرغاب و مروالرود وفارایاب تاکنار سیحون واسفزار وفراه و سیستان وکابل را تا کنار سند به او واگذاشت وملک شمس الدین ازحدود 648 حکمران مستقل ممالکی به این وسعت شد و در احدی که هلاجگو برای قلع اسماعیلیه به ایرا آمد بهشرحی که سابقا گذشت ملک شمس الدین از اولین کسانی بود کهبرای ادای خدمت به حضور هلاوو شتافت و او به دستور هلاگوناصرالدین عبدالرحیم محتشم قهستانی به اطاعت مغول درآورد وتا هلاگو حیات داشت همچنان به خدمت گزاری به مغول می زیست.

در عهد ایلخانی اباقا وهجوم یراق خان به خراسان ملک شمس الدین جانب یراق را گرفت اما چون یراق مغلوب شد ملک شمس الدین از ترس به قلعه خیسارپناه بردوتا674در آنجا متحصن بود .عاقبت  به دستیاری خواجه شمس الدین صاحب دیوان بخشوده شدو به همراهی خواجه هارون پسر صاحب دیوان به تبریز حضور ایلخان رفت. اما اباقا او را مورد نظرقرار نداد ووملک شمس الدین در تبریز مقیم بود تا در676  مسموم شد .

 

جانشینان ملک شمس الدین کرت به شرح ذیل اند:

 1.ملک رکن الدین بن شمس الدین(677-705)

اباقا پس از فوت ملک شمس الدین پسرش رکن الدین رابه حکومت هرات واداره ی قلمروه آل کرت فرستاد و او را به لقب پدرش شمس الدین خواند و او را برای تمییز از پدرش اورا شمس الدین کهین می خواند .شمس الدین کهین پس از فوت اباقا در قلعه خیسار متحصن شدوتا آخر عمر در آنجاماند.

2.ملک ففخرالدین رکن الدین (705-706)

ملکفخرالدین چون در ایام پدر از اوتمکین نمی کرد  ملک رکن الدین او را مقید کرده بودتا آن که امیر نوروز فرمانده سپاه مغول در خراسان به اصرار رکن الدین رکن الدین را به آزادی پسر واداشت و امیر نوروز از غازان حکومت هرات را در سال 695 برای فخرالدین گرفت ودختر برادر خود را نیز زوجیت او داد وچون رکن الدین به شرحی که گفقتیم درخیسار تحصن اختیار کرده بود امارات حوزه آل کرت در حقیقت با فخرالدین بود .

فخرالدین با وجچود همه ی حقوقی که امیر نوروز بر او داشتعاقبت آن امیر غازی را که به اعتماد همین سوابق به فخرالدین پناه جسته بود دستگیر کرد وبه قتلغ شاه سپرد وقتلغ شاه نوروز را در ذی الحجه ی 696 کشت .

سه سال پس از این واقعه فخرالدین از فرستادن مالی که به دیوان خراسان تعهد کرده بود تخلف نمود و با بعضی از ایالات راهزن سیستان هم که مغضوب غازان خان بودند همدستی کرد. غازان اولجایتو برادر خود را به دفع ملک فخرالدین فرستاد . لیکن چون اولجایتو به نیشابور رسید ملک فخرالدین امان خواست واولجایتو به علت آن که به تسخیر قلعه هرات اطمینان نداشت به قبول صلح تن داد . ولی کینه ملک فخرالدین که به بی وفایی و بد عهدی مشهور بود از دل بیروننکرد تا آن که اولجایتو ایلخان شد و فخرالدین از رفتن به حضور او برای عرض تبریک خوداری نمود اولجایتو یکی از سرداران خویش را با ده هزار سپاهی به تنبیه ملک فخرالدین فرستاد . اما این سپاه  کاری از پش نبرد وسردار اوجایتو در 706 کشته شد . اولجایتو اردویی دیگر مرکب از سی هزار تن روانه هرات نمود ودر حینی که این لشکر به تسخیر آن شهر مشغول بودند ملک فخرالدین مرد وسپاهیان مغول هرات را در ذی الحجه ی  706  گرفتند و  به دستور اولجایتو امارات را به پسر فخرالدین سپردند و این پسر ملک غیاث الدین لقب دارد .

3. ملک غیاث الدین (707- 729)

دوره ی امارتاین ملک غیاث الدین که با اولجایتو و ابو سعید گاهی در صفا می زیستند و گاهی نیز راه خلاف می رفته واقعه مهمی ندارد جز اقدام او در قتل امیر چوپان به تاریخ 727 بود .

سال بعد از قتل امیر چوپان  ملک غیاث الدین به دربار ابوسعید رفت تاشاید در ازای خدمتی که به ایلخان کرده بود مورد عنایت پیشتر شود ولی به علت نفوذ بغدادخاتون التفاتی در حق او  نشد وغیاث الدین مایوس به هرات برگشت وسال بعد مرد.

4.5.6. پسران غیاث الدین (729 - 771)

بعد از مرگ ملک غیاث الدین امارت دودمان کرت به ترتیب  به سه پسرش شمس الدین محمد(729 730 ) و ملک حافظ(730 - 732) و ملک معزالدین حسین (732 -  771) رسید ومشهور ترین آنها معزالدین حسین است کهاز مربیان بزرگ اها علم وادب بوده وسعدالدین تفتازانی از علما وفضلای بزرگ کتاب مشهور خود معطول را به نام او تالیف کرده است .

جلوس ملک معزالدین  مقارن شد با ظهور سلسله ی سربداران در سبزوار وبسط دامنه استیلای آنان بر خراسان واقتدار امیر قزقن در ترکستان ومعزالدین را با سر بداریه وامیر فزفن وقایعی است که بعد به آن اشاره می شود

7.ملک غیاث الدین ثانی(771 783 )

 ملک معزالدین بعد اتز سی ونه سال حکومت در 771 درفوت کرد وپسرش ملک غیاث الدین ثانی بر جای او نشست ولی او در آخر کار با بایورش امیرتیمور گورکانی به خراسان مئاجه شد وامیر تیمور در 783 هرات را مسخر وملک غیاث الدین را دستگیر کرد و او را در 787 باپسر و برادرش در ماوراءالنهر کشت و سلسله آل کرت برافتاد.

اسامی ملوک آّل کرت

1.ملک شمس الدین بن ابی بکر کرت               از 643 تا 676

2.ملک رکن الدین بن ملک شمس الدین            از 677 تا 705

3. ملک فخرالدین بن ملک رکن الدین               از 705 تا 706

4.ملک غیاث الدین بن ملک فخرالدین               از 706 تا 729

5.ملک شمس الدین بن غیاث الدین                 از 729 تا 730

6. ملک حافظ بن غیاث الدین                        از 730 تا 732

7.ملک معزالدین بن غیاث الدین                     از 732 تا 771

8.ملک غیاث الدین بن معزالدین                      از 771 تا 783


Athena
دوشنبه 9 مرداد 1396 ساعت 20 و 32 دقیقه و 31 ثانیه
Its like you read my mind! You appear to know a lot about this, like you wrote the book in it or something.

I think that you can do with a few pics to drive
the message home a bit, but instead of that, this is
excellent blog. A great read. I will definitely
be back.
Denis
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 ساعت 14 و 06 دقیقه و 23 ثانیه
I'm gone to inform my little brother, that he should also visit this weblog on regular basis
to take updated from most up-to-date gossip.
Terrence
یکشنبه 24 اردیبهشت 1396 ساعت 08 و 40 دقیقه و 56 ثانیه
Good way of describing, and good paragraph to obtain facts
on the topic of my presentation subject matter, which i am going to deliver in school.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر