تبلیغات
هفت رخ فرخ ایران - زیاریان (یا آل زیار)
یکشنبه 17 مهر 1390

زیاریان (یا آل زیار)

   نوشته شده توسط: سورنا    نوع مطلب :ایران در دوران حکومت‌های محلی ،

گنبد قابوس، ساخته شده در دوران زیاریان

زیاریان (یا آل زیار) و بوییان دو خانواده ایرانی از نواحی مازندران و گیلان بودند که توانستند به حکومت ایران برسند. در غرب و مرکز ایران دو سلسله دیلمی به نام آل زیار ( ۳۲۰ ه.ق. ) و آل بویه که هر دو از مناطق شمال برخاسته‌اند نواحی مرکزی و غربی ایران و فارس را از تصرف خلفا آزاد کردند. دیلمی نام قوم و گویشی در منطقه کوهستانی گیلان بود به نام دیلمستان. دیلمیان سخت نیرو گرفتند و مدت ۱۲۷ سال حکومت راندند و چون خلفا در برابر آن‌ها چاره‌ای جز تسلیم ندیدند حکومت بغداد را به آنها واگذاشتند و خود بعنوان خلیفگی و احترامات ظاهری قناعت کردند. در واقع، بعد از حکومت نیمه مستقل طاهریان و پس از صفاریان و در ایام امارت امری سامانی در ماوراءالنهر، خانواده‌های از مازندران و سپس گیلان توانستند بر قسمت عمده ایران غربی، یعنی از خراسان تا بغداد تسلط یابند. حکومت این خانواده‌ها به نام دیلمیان شهرت یافته‌است.

سرزمینهای طبرستان و دیلم که در قسمت شمالی البرز و در پناه کوهها و دره‌های صعب العبور و جنگلهای انبوه قرار دارد، از قدیم الایام ( حتی پیش از اسلام ) حاکمیت خود را حفظ کرده بود، چنانکه زمان انوشیروان ( خسرو اول ۵۷۹ – ۵۳۱ م. ) تا مدتها این ولایت یک نوع حکومت خود مختار داشت.

بعد از فتوحات مسلمانان در اکناف ایران ( با اینکه تا اقصی نقاط خراسان تحت نفوذ اعراب مسلمان در آمد )‌ باز هم طبرستان و دیلمان از حملات آنان محفوظ ماند. خاندانهای قدیم آن ولایت، مانند اسپهبدان و قارنیان و خانواده جستان ( حدود رودبار و منجیل ) همچنان به آداب و رسوم خود زندگی می‌کردند. همچنین، بسیاری مذهب خود را نیز حفظ کردند، تا روزگاری که گروههای از عراب طرفدار خاندان علی و شیعیان زیدیه به آن نواحی پناه بردند و مورد حمایت همان خانواده‌ها قرار گرفتند. چنانکه وقتی « داعی کبیر » حسن بن زید در آن نواحی سکنی گزید، جمعی کثیر از مردم طبرستان و گیلان به طرفداری او برخاستند. همچنین در جنگهایی که میان او و یعقوب لیث صفاری رخ داد، مردم گیلان از او حمایت بی دریغ نمودند .

مرد آویج

مسئله طبرستان از همان اوایل طلوع آنها برای سامانیان حل نشده باقی مانده بود. اسفار – پسر شیرویه، هر چند ابتدا با سامانیان همراه بود، اما در آخر کار بر آنان شورید و به تدریج گرگان، طبرستان، قزوین، ری، قم و کاشان و خراسان را در قلمرو خود آورد. اسفار فرماندهی سپاه خود را به یکی از بزرگان ولایت، یعنی مرد آویچ پسر زیار سپرد، ولی خود با طغیان سربازان رو به رو گردید و در طالقان به قتل رسید ( ۳۱۶ ه.ق. ). قلمرو حکومت مرد آویچ علاوه بر مازندران و قسمتی از گیلان، به شهرهای ری، قم و کرج ابودلف (کرهرود) و ابهر و بالاخره همدان رسید. حتی سپاه خود را به حدود دینور نیز فرستاد ( ۳۱۹ ه.ق. ). مرد آویچ، اصفهان را فتح کرد و خیال حمله به بغداد را داشت. وی به زبان آورده بود که من شاهنشاهی ساسانی را بر می‌گردانم " (‌تاریخ الخلفاء سیوطی، ص ۲۵۹ ) و قصد داشت که مدائن را پایتخت قراردهد. او پس از آنکه مراسم جشن سده را در اصفهان بر پای داشت. به علت اختلافی که میان غلامان ترک و دیلم او پیش آمده، به دست غلامان ترک در حمام کشته شد. ( ۳۲۳ ه.ق. ).

وشمگیر

بعد از مرد آویچ، جمعی از یاران او برادرش «وشمگیر» را از مازندران به اصفهان و ری احضار کردند که حکومت را به بسپارند، اما، چنانکه خواهیم دید حکومت ولایتهای عمده دیگر به دست آل بویه افتاد و این خانواده بعضی نواحی قلمرو حکومت خود رابه حوالی مرزهای ایران در عصر ساسانی رساندند. در این مدت، وشمگیر تنها به حکومت گرگان و قسمتی از مازندران اکتفا کرد ( ۳۲۳ تا ۳۵۷ ه.ق.)‌. جنگهای او با آل بویه، به شکست انجامید و تقاضای کمک از نوح بن نصر سامانی نیز بی نتیجه ماند. وشمگیر در حالی که آماده نبرد با آل بویه می‌شد، در حین شکار، مورد حمله گرازی قرار گرفت و کشته شد ( اول محرم ۳۵۷ ه.ق.). بهستون (بیستون) پسر وشمگیر، با برادرش قابوس رقابت داشت و حوزه حکومت قابوس – بعد از مرگ برادر – به همان گرگان منحصر شد. در جنگی که میان او و آل بویه در حوالی استرآباد در گرفت، شکست خورد و به خراسان فرار کرد ( ۳۷۱ ه.ق.). بعد از آن، گرگان در دست آل بویه باقی ماند و قابوس نیز در ۴۰۳ ه.ق. به قتل رسید. بعد از او، فرزندش منوچهر که داماد سلطان محمود نیز بود نتوانست بر قلمرو خود بیفزاید و نوشیروان پسرش، و جستان نوه اش، تنها به صورت امرای محلی در گرگان تا حدود سالهای ۴۳۵ ه.ق. حکومت راندند. در تمام مدتی که قابوس و منوچهر و سایر اولاد زیار در گرگان حکومت نیمه مستقلی داشتند، خاندان بویه که دست پرورده مرد آویچ بودند، پی در پی به فتوحات تازه دست می‌یافتند و قلمرو حکومت خود را توسعه می‌دادند.

تبارنامه

زیار
مرداویج زیاری
928-934
وشمگیر
934-967
فرهاد
بیستون پسر وشمگیر
967-976
قابوس بن وشمگیر
976-1012
منوچهر پسر قابوس
1012-1031
دارا اسکندر
انوشیروان پسر منوچهر
1031-1043
قابوس پسر وشمگیر
گیلانشاه



trusted pharmacy canada scam
یکشنبه 1 مهر 1397 ساعت 02 و 31 دقیقه و 32 ثانیه

Whoa many of excellent knowledge!
canada medication cost canada drug canada medication cost buy viagrow canadian drug canada pharmaceuticals online pharmacy canada plus canadian pharmacy online 24 drugstore online shopping canadian pharmacies that ship to us
viagravipsale.com
سه شنبه 27 شهریور 1397 ساعت 23 و 38 دقیقه و 13 ثانیه

Wow many of good tips!
generic cialis pro cialis lilly tadalafi buy brand cialis cheap look here cialis cheap canada cialis farmacias guadalajara cialis lilly tadalafi cialis name brand cheap walgreens price for cialis click here take cialis brand cialis nl
buycialisky.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 ساعت 15 و 27 دقیقه و 15 ثانیه

Cheers. Useful stuff.
cialis super acti cialis canadian drugs canadian cialis cialis from canada online prescriptions cialis we choice free trial of cialis cialis coupons printable cialis dosage cialis online napol cialis from canada
http://buycialisonla.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 ساعت 10 و 07 دقیقه و 12 ثانیه

You said it perfectly.!
online pharmacy levitra where to buy viagra from how to purchase viagra online viagra prices uk price on viagra how to get viagra is buying viagra online legal how to order viagra pills can you purchase viagra online buy viagra nz
kawanboni.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 ساعت 08 و 30 دقیقه و 41 ثانیه

Very good posts. Kudos.
cialis professional yohimbe effetti del cialis import cialis cialis daily cialis professional from usa cialis diario compra cialis pills boards we like it cialis soft gel cialis alternative cialis therapie
http://cialisvonline.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 ساعت 17 و 20 دقیقه و 24 ثانیه

Cheers, Valuable information!
cialis vs viagra we use it 50 mg cialis dose costo in farmacia cialis cialis daily cialis 5 mg scheda tecnica cialis prezzo di mercato what is cialis recommended site cialis kanada buy cialis online cheapest are there generic cialis
buy uk viagra
سه شنبه 23 مرداد 1397 ساعت 06 و 12 دقیقه و 40 ثانیه

Appreciate it, An abundance of advice.

where can i buy viagra viagra order online uk viagra online pharmacy get a viagra prescription buy viagra now buy viagra paypal sildenafil prescription sildenafil prescription buy viagra online rx. cost of viagra
http://babecolate.com/trusted-websites-to-buy-cialis.html
دوشنبه 22 مرداد 1397 ساعت 21 و 53 دقیقه و 44 ثانیه

This is nicely said. .
side effects of cialis how to purchase cialis on line cialis prezzo di mercato if a woman takes a mans cialis buying brand cialis online cialis rezeptfrei what is cialis cialis authentique suisse cialis prezzo di mercato viagra or cialis
Cialis canada
دوشنبه 7 خرداد 1397 ساعت 09 و 14 دقیقه و 32 ثانیه

Thanks a lot. Good information!
deutschland cialis online cialis mit grapefruitsaft 40 mg cialis what if i take we use it 50 mg cialis dose cialis generico side effects of cialis tadalafil 10 mg usa cialis online cialis baratos compran uk cialis 5 mg schweiz
Cialis prices
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 ساعت 09 و 54 دقیقه و 22 ثانیه

Really quite a lot of useful information!
tadalafil 5mg we recommend cialis best buy cialis pills price each cialis patent expiration venta de cialis canada look here cialis order on line how to purchase cialis on line weblink price cialis online cialis click here take cialis
Generic cialis
جمعه 7 اردیبهشت 1397 ساعت 23 و 55 دقیقه و 33 ثانیه

Thanks! Loads of posts.

click here take cialis canadian drugs generic cialis cialis diario compra cialis online generic low dose cialis comprar cialis navarr price cialis wal mart pharmacy brand cialis generic cialis 30 day trial coupon how does cialis work
Cheap viagra
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 ساعت 19 و 27 دقیقه و 33 ثانیه

Fantastic write ups. Thanks!
buy real viagra buy viagra online now can i buy viagra over the counter uk online pharmacy viagra viagra price uk viagra dosage viagra mail order buy viagra next day delivery blue pills purchase viagra uk
Buy cialis online
شنبه 18 فروردین 1397 ساعت 09 و 36 دقیقه و 05 ثانیه

Awesome write ups. Thank you.
low dose cialis blood pressure cialis daily cialis 20mg discount cialis cialis tablets australia canadian drugs generic cialis we use it cialis online store click here cialis daily uk cialis italia gratis cialis prices in england
Generic cialis
شنبه 4 فروردین 1397 ساعت 09 و 17 دقیقه و 58 ثانیه

Valuable information. Regards!
the best choice cialis woman prices for cialis 50mg viagra cialis levitra cialis generic cialis kaufen bankberweisung rx cialis para comprar preis cialis 20mg schweiz click here cialis daily uk cialis generico online enter site very cheap cialis
What is limb lengthening surgery?
شنبه 18 شهریور 1396 ساعت 15 و 38 دقیقه و 11 ثانیه
I think this is among the such a lot significant info for me.

And i am satisfied studying your article. But wanna commentary on few general things, The web site style is
great, the articles is actually great : D. Just right job,
cheers
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 ساعت 12 و 51 دقیقه و 55 ثانیه
I do not even know how I ended up here, but I thought this post was great.
I do not know who you are but certainly you're going to a famous blogger if you
aren't already ;) Cheers!
BHW
دوشنبه 21 فروردین 1396 ساعت 04 و 12 دقیقه و 12 ثانیه
Incredible quest there. What happened after? Thanks!
manicure
پنجشنبه 10 فروردین 1396 ساعت 08 و 24 دقیقه و 22 ثانیه
This design is wicked! You obviously know how to keep
a reader amused. Between your wit and your videos, I was almost moved to start
my own blog (well, almost...HaHa!) Excellent job. I really loved what you had to say,
and more than that, how you presented it. Too cool!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر